Kategorie

Producenci

Nowe produkty

CoffeeParts.pl na Facebooku

Historia Ekspresu do Kawy

- Part I -

 

88°- 93° C, pod ciśnieniem 9 bar, odpowiednio
zmielone i ubite 7g. mieszanki kawy. Rezultatem jest skoncentrowane nie więcej
niż 30 ml czystej przyjemności.

 To wiemy teraz, jednak
abyśmy mogli się cieszyć z naszej codziennej espresso, tęgie umysły musiały
przez lata pracować nad technologią która nam to umożliwi. W dzisiejszym
tekście postaram się  przedstawić wam
historie rozwoju całej gałęzi przemysłu, jakim jest dziś kawa. Aby tego dokonać
będziemy musieli przenieść się w czasie o trochę ponad 100 lat wstecz, gdzie we
Włoszech miał miejsce początek całego zamieszania…

 

Turyn 1884 r.



W XIX wieku, kawa była już sporym biznesem w całej Europie,
jednak wyparzanie jej było procesem dosyć powolnym, klient musiał się sporo
naczekać aby dostać swoją upragnioną kawę. I tu z pomocą nadszedł pionier w
dziedzinie ekspresów ciśnieniowych Angelo Moriondo z Turynu, który jako
pierwszy opatentowal w 1884 r. „maszynę ciśnieniową do parzenia kawy”. Maszyna
posiadała wielki bojler, gdzie woda osiągała ciśnienie 1,5 bara, następnie była
przelewana do sporego pojemnika ze zmielona kawą. Maszyna posiadała oddzielny
bojler do produkcji pary.

 

Mariello

 

Moriondo stworzył pierwszą tego typu maszynę specjalnie na
Torino General Exposition. Dalej słuch o tym włoskim wynalazcy zaginą, nie
produkował kolejnych maszyn i nie opatentowywał nowych wynalazków.

 

Włochy 1903 r.

Luigi Bezzera i Desiderio Pavoni byli odpowiednikami Steve
Jobsa i Steve Wozniaka w przemyśle kawowym. Mediolański wytwórca i barman Luigi
Bezzera miał know-how, wymyślił on „single-shot espresso” we wczesnych latach
XX wieku, poszukując metody otrzymywania szybkiego wyparzania kawy bezpośrednio
do filiżanki. Wprowadził on szereg unowocześnień do maszyny Mariondo, przede
wszystkim portafiltry i podwójne naparzacze, oraz wiele do dzisiaj używanych
innowacji. W oryginalnym patencie Bezzery, ekspres posiadał duży bojler z
wbudowaną wewnątrz komorą, gdzie gorąca woda bojlera podgrzewała wodę znajdującą
się w komorze, skąd woda wydostawała się na zmieloną, ubitą kawę.

 

ing

 

Maszyna działała na zasadzie wymiennika ciepła, w bojlerze
znajdowała się woda podgrzana do 120 °C, która to podgrzewała nam wodę w
komorze do idealnej temperatury 90°C, dzięki czemu mogło powstać
modelowe espresso. Ekspres ten miał kilka wad np. ciężko było kontrolować
ciśnienie ponieważ ekspres nie miał żadnych zabezpieczeń i często się
przegrzewał.

Bezzera zaprojektował i zbudował kilka prototypów tych maszyn,
jednak  nie posiadał wystarczająco dużo
pieniędzy i pomysłu na zdobycie rynku. Jednak znał człowieka który mógł mu w
tym pomóc. I tutaj poznajemy Desiderio Pavoniego.

Pavoni kupił patent Bezzery w 1903 r. i udoskonalił wiele
aspektów konstrukcyjnych, zaimplementował pierwszy zawór uwalniający ciśnienie
(zawór dekompresji), dzięki czemu barista nie był zalewany gorąca wodą pod
ciśnieniem za każdym razem gdy serwował kawę. Pavoni stworzył także spieniacze
ciśnieniowe.

 

bezz

 

Bezzera i Pavoni pracowali razem nad udoskonaleniem swojego
ekspresu. W 1906 r. podczas Targów Mediolańskich przedstawili światu „cafee
espresso”. Po spektakularnym sukcesie drogi obu panów rozeszły się Pavoni
wykupił całkowicie Bezzerę tworząc firmę „La Pavoni”. Produkował ekspresy w
małej fabryce pod Mediolanem, gdzie stworzył ekspres „Ideale” który podbił
rynek.

 

pavoni

 

Historia Ekspresu do Kawy

- Part II -

 

Wczesne maszyny pokroju „Ideale“ Pavoniego mogły wyprodukować do 1,000 filiżanek kawy w przeciągu godziny, jednak ich działanie wciąż opierało się wyłącznie na 2 barach jakie były w kotle, stąd kawa wychodziła często przepalona. Przy dzisiejszych normach nie dało by się tego napoju zakfalifikować jako espresso.

W dalszych latach rozwoju ekspresów, grzałki elektryczne zastąpiły gas, maszyny stawały się coraz mniejsze i bardziej wydajne, stawały się coraz bardziej estetyczne. Jednak żadna z innowacji nie przełożyła się na poprawę ciśnienia przy paleniu kawy. Pavoni zdominował rynek espresso przez ponad dekadę, jednak pomimo sukcesu swoich maszyn, espresso pozostało regionalnym smakołykiem dla mieszkańców Mediolanu i okolic.

123

W sród rosnącej konkurencji Pavoniego znalazł się Pier Teresio Arduino, który był zdeterminowany aby znaleźć sposób parzenia espresso, który nie zależy wyłącznie od ciśnienia w bojlerze. Jednak nigdy nie był w stanie zrealizować swoich pomysłów od strony technicznej (tłoki i pompy). Zamiast tego, jego głównym wkładem w historie było rozporpagowanie kultury espresso poza granice Lombardii. Zbudował on maszynę marketingową pozwalającą eksportować ekspresy na całą Europę. Jedną z jego kampanii reklamowych zdobił słynny plakat espresso namalowany przez Leonetto Cappielo który idealnie oddawał charakter espresso i szybkość ery nowożytnej.

67

Człowiekiem któremu udało się pokonać barierę dwóch bar, był właściciel kawiarni w Mediolanie Achille Gaggia. Niedługo po II wojnie światowej Gaggia wymyślił sposócb na podbicie ciśnienia za pomocą sprężyny tłoka dzwigni, którą obsługiwał barista. Pozwoliło to zwiększyć ciśnienie wyparzania kawy do 8-10 bar. Po zastosowaniu dzwignii została wymyslona nowa nazwa w w żargonie baristów “pulling a shot“ , a co wazniejsze wraz z wymysleniem wysoko ciśnieniowej maszyny powstała pianka znana dzisiaj jako “caffe creme“ która świadczy o jakości danego espresso.

21

Jednak to nie był koniec jeśli chodzi o techniczne rozwiązania w ekspresach do kawy. Następna rewolucja nastapiła w 1960 roku, za sprawą Ernesto Valente, pracownika firmy Faema. Zamontował on pompę która mogła tłoczyć wodę bezpośrednio z zaworu wody, pod ciśnieniem 9 bar do wymiennika ciepła, gdzie gorąca woda była wypychana i trafiała bezpośrednio do portafiltrów. Pierwszy ekspres posiadający taką innowację nosił nazwę Faema E61, odniusł natychmiastowy sukces i do tej pory uwarzany jest za najbardziej udany ekspres w historii.


Na przestrzeni 100 lat ekspresy zmianały się, doszła elektronika i komputeryzacja, pompy i pneumatyka, jednak nawet najbardziej zaawansowany ekspres nie wystarczy do zaparzenia idealnego espresso, do tego potrzeba jeszcze talentu baristy. Nie bez przyczyny mówi się że dobre espresso zależy od czterech zasad:

1. Dobrego ekspresu

2. Dobrze zmielonej kawy

3. Odpowiedniej mieszanki kawy

4. Umiejętności baristy

Po odpowiednim połączniu tych zasad otrzymujemy idealne espresso. Napój o złożonej historii.